Teknik Resim Perspektif Çizim-2

0
1275

2)   Dimetrik   perspektif:   Bir   cismin   perspektif   eksenleri   üzerinde   bulunan kenarlarından iki tanesi eşit açı ve uzunlukta olacak şekilde tutularak çizilen aksonometrik izdüşüme dimetrik perspektif denir. Küpün yüzeyleri temel izdüşüm düzlemlerine paralel olacak şekilde tutulup izdüşümleri çizilir (Şekil 12.24 a). Küp, yatay izdüşüm düzlemi üzerinde X ekseni merkez olmak üzere sola doğru 20° 40′ döndürülür (Şekil 12.24 b). Bu konumdaki küpün çizilen profil izdüşümünde Y noktası merkez olmak üzere tabanı yukarı sağa doğru 19° 26′ kaldırılır (Şekil 12.24 c). Bu konumdaki kübün çizilen düşey izdüşümü dimetrik izdüşümü veya  dimetrik perspektifidir. Meydana gelen alın  izdüşümün taban kenarları yatayla 7° 10′ ve 41° 25′’ lık açı yaparlar. 7 10′’ lık açı yapan kenar ile düşey kenar biraz kısalmış olarak görünürler. Diğer kenar ise yaklaşık yarısı kadar kısalmış olarak görünür. Bu perspektifin adıda buradan gelmektedir. (Dimetrik: İki ölçekli) Ancak çizimde kolaylık sağlamak amacıyla dimetrik perspektif çizim uygulamalarında 7° 10′ yerine 7° ve 41° 25′ yerine 42° alınarak çizim yapılabilir. Düşey kenar ve 7°’lik açı yapan kenar 1:1 0ranında 42°’ lik açı yapan kenar ise 1:2 oranında çizilir (Şekil 12.24 d). Güzel görünmesine rağmen izometrik perspektife göre daha zordur. Makine parçalarının çizimlerinde tercih edilmezler.

Adsız1 Adsız2

a- Daire ve yayların dimetrik perspektifi: dairenin dimetri perspektifi izometrik perspektifte olduğu   gibi bir elipstir. Şekil 12.25 a’ da dairenin dimetrik perspektifinin üç düzlemdeki görünüşü verilmiştir. Şekil 12.25 b, c, d’ de ise bu elipslerin pergel yardımıyla çizimi  görülmektedir.  Yan  ve  üst  yüzeylerde  görünüşler  1:2  oranında  küçüldüğü  için izometrik  perspektif  çizimde  kullanılan  dört  merkezli  elips  metodu  kullanılmaz.  Taşıma ölçüleri yöntemi ile veya pergel yardımıyla çizilirler. (Taşıma ölçüleri yöntemi izometrik perspektif  çiziminde  izah  edilmiştir).  Örnekteki  her  üç  yüzeydeki  elips  çizimi  pergel yardımıyla yapılmıştır. Ön yüzeydeki elips  çizimi için Şekil 12.25 a’ da gösterildiği gibi önce d çaplı daireyi çevreleyen karenin 7° eğik olarak perspektifi çizilir. Sonra karenin kenarlarının yarıları işaretlenir. (A,B,C,D noktaları). Bu noktalardan 7°  eğik olarak eksenler çizilir. Bu eksenlerin kesiştiği O1,O2,O3,O4  noktası çizeceğimiz elips yaylarının merkezleridir. Pergel önce R1 kadar açılır ve merkez O1 olmak üzere AB noktaları arasına bir yay çizilir. Pergelin ayarı bozulmadan O3 merkez olmak üzere CD noktaları arasına aynı yay çizilir. Daha sonra pergel R2 kadar açılır ve merkez O2 olmak üzere AD noktaları arasına bir yay çizilir. Pergelin ayarı bozulmadan O4 merkez olmak üzere BC noktaları arasına aynı yay çizilir. Çizilen dört yayın sonucunda ön yüzeydeki elips meydana gelir.

Yan ve üst yüzeylerdeki elipslerin çizimi için Şekil 12.25 a,b’ de gösterildiği gibi önce d çaplı daireyi çevreleyen karenin 42°  eğik perspektifi çizilir. a, r, R, b uzunlukları elipsin eksenleri üzerinde işaretlenir. Kavislerin merkezleri bulunur ve yarı çaplı yaylar çizilir. Çizim sonucunda yayların kesişmediği görülür. Uygun yay cetveli kullanarak uygun bir kavisle birleştirilip elips tamamlanır. a ≈ d.0,53 mm  b ≈ d.0,177 mm R ≈ d.1,59 mm r ≈ d.0,059 mm formülleriyle yaklaşık olarak hesaplanır.

Adsız1 Adsız2

3) Trimetrik perspektif: Bu    tür perspektif elde etmek için cisim üç ekseni de          izdüşüm   düzlemi   ile   farklı   açılar yapacak şekilde düzlemler önüne yerleştirilir.   Üç   eksene   ait   uzunluklar değişik oranlarda kısalmış görünürler. Bu perspektifin adı da buradan gelmektedir. Trimetrik: üç ölçekli     çizilmesi zor olduğundan tercih edilmezler. Şekil 12.26′ da bir küpün trimetrik perspektifi görülmektedir

Adsız1

C– EĞİK İZDÜŞÜM YÖNTEMİYLE ELDE EDİLEN PERSPEKTİF

Eğik izdüşümle elde edilen perpektiflere eğik perspektif denir. Bu tür perspektif elde etmek için cisim düşey kenarları ve ön yüzü   düzleme   paralel   olacak   şekilde düzlem önüne yerleştirilir. ışınlar paralel fakat eğik olarak gelirler (Şekil 12.27).

1) Eğik perspektif: Bu tür perspektifte cismin ön yüzü düzleme  paralel olduğundan bu yüz olduğu gibi gerçek ölçüsünde görünür. Yan ve üst yüzeylerde açıya göre ya olduğu gibi ya da kısalmış olarak görünürler. Yan taraftaki açı çeşitli değerlerde olabilir.

Şekil 12.28 a’ da görünüşleri verilen bir prizmanın eğik perspektifini çizmek için Şekil 12.28 b’ de gösterildiği gibi önce dik eksenler  ve yatayla dar  açı  (60°) yapan eksen       çizilir.    Dik    eksenler    üzerinde kenarları 1:1 oranında, eğik eksen üzerin- deki kenarda 1:2 oranında alınarak Şekil 12.28 c’ deki gibi tamamlanır.

Adsız1 Adsız2

a– Geri eksen kenarlarının açıları: Eğik perspektifin gönyeler yardımıyla çizilebilmesi için, geri eksen 30°, 45° ve 60° açılardan birisi tercih edilir. Geri eksenler, cismin üzerindeki elemanların, şekil ve pozisyonlarına göre çizilir (Şekil 12.29)

Adsız3


b
–  Geri  eksen  kenarlarının  ölçüleri:  Uzaydaki  cisimlere  eğik olarak bakıldığında derinlik kenarları  birbirine yaklaşıyormuş  gibi görünür.  Çizilen eğik perspektiflerin daha güzel   görünmesini   sağlamak   için  geri  eksen  açıları   üzerindeki   kenarların  ölçüleri kısaltılabilir.   Şekil  12.30′  daki  küpün  derinlik  ölçülerinin  değişik  oranlarda  kısalma oranlarına uygun olarak çizilmiş perspektifleri görülmektedir. Perspektif çizimlerinin daha kolay yapılabilmesi için derinlik kenarlarının kısalma oranları 1:1 ve 1:2 alınır.

Adsız4

c– Daire ve yayların eğik perspektifi:  Eğik perspektifte  yan yüzeyin yatayla yaptığı açıya  bağlı  olarak    dairenin  yan  ve  üst  yüzeylerdeki  görünüşü  elips  şeklindedir.  Ön yüzeyindeki görünüşü ise dairedir. Eğik perspektifte daire ve yaylar izometrik perspektifte olduğu gibi taşıma ölçüleri yöntemi ve dört merkezli elips yöntemi ile çizilir.

I) Dört merkezli elips yöntemi: Bu yöntem izometrik perspektifte kullanılan dört merkezli elips yöntemi ile aynıdır. Yalnız eğik perspektifte  yan yüzeyin yatayla yaptığı açıya bağlı olarak  elips  genişler  veya  basıklaşır.  Şekil  12.31a’  da yan yüzeyin  yatayla  15°’ lik açı yapması halinde Şekil 12.31b’ de yatayla 45°  açı yapması halinde, dairenin dört merkezli elips yöntemi ile eğik perspektifi çizimi görülmektedir.  Paralel kenar şeklinde görünen yan yüzeyin kenar ortayları olan M1, M2, M3  ve M4 noktalarından dikmeler çıkılır. Bu dikmelerin kesiştiği O1 ve O2 noktaları ile P1 ve P2 noktaları elipsi meydana getiren yayların merkezidir. Pergel  O1  M1  kadar  açılarak  O1  ve O2  merkez  olmak  üzere M1  M2  ve M3  M4  noktaları birleştirilecek şekilde yaylar çizilir. daha sonra pergel M1 P1  kadar açılarak P1 P2  noktaları merkez olmak üzere çizilen yaylarla  elips çizimi tamamlanır.

Adsız1II) Taşıma ölçüleri yöntemi: Şekil 12.32′ deki dairenin    üç   yüzeydeki    görünüşü taşıma ölçüleri yöntemi ile çizilmiştir.  Çapı 60  mm  olan  bir  dairenin  ön  yüzeyindeki görünüşü yine bir dairedir. Resimde yan yüzeyin  alt  ve üst  kenarı  yatayla  45° açı yapacak şekilde ve ölçüsü 1:2 oranında kısalmış şekilde çizilmiştir. Dairenin bu yüzeydeki  elips  görünüşünü   çizmek  için yan yüzeye çeşitli aralıklarda çizgiler çizilir. Sonra bu çizgilerin daireyi kestiği noktalar işaretlenir  ve çizgilerin  daireyi  kestiği noktalar uygun yayla birleştirilir.

Adsız2

Şekil 12.33′ de izdüşüm düzlemine eğik olan bir elipsin eğik resminin, taşıma ölçüleri metodu ile nasıl çizildiği gösterilmiştir. Önce silindirin dilim, dilim kesildiği kabul edilerek her dilimi ayıran düzlemler  çizilir (Şekil  12.33 a).  Silindirin  eğik resmi çizilir.  Bu düzlemler silindirin  eğik  resmi  üzerinde  belirtilir.  Elips  üzerindeki  her  bir  noktanın  silindirin  ön yüzünden   olan   uzaklıkları,   üzerinde   bulundukları düzlemlerde   işaretlenir.   (a  ve  b uzaklıkları) bulunan noktalar yay Şablonu ile uygun bir kavisle birleştirilir. Resim koyulaştırılır  (Şekil  12.33  c).  Dört  merkezli  elipsler  sadece  kenarları  eşit  olan  paralel kenarlar içine çizilebilir. Dolayısıyla eğik kenarları bir oran dahilinde kısaltılmış resimde bu yöntem kullanılmaz. Dört merkezli elips yöntemi ile yay çizimine örnek olarak

Adsız1

Şekil 12.34’ de yayların teğet noktalarından teğet olduğu doğruya dikmeler çıkıldığında bu dikmelerin kesim noktası çizeceğimiz yayın merkezi   olur. Her daire yayı için aynı işlem yapılarak çizim tamamlanır.

Adsız2

DEVAMI GELECEKTİR…

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA