Teknik Resim Ölçülendirme Türleri

0
917

1) Zincirleme ölçülendirme: Zincirleme ölçülendirmede, çift toleranslandırmadan ve toplam ölçüdeki münferit toleransların toplanmasından kaçınmak için, ölçü zincirinin bütün ölçüleri verilmemelidir (Şekil 13.27 a,b).

Ölçü zincirinin bir ölçüsü yardımcı ölçü olarak verildiğinde parantez içerisine alınmalıdır (Şekil 13.27 b,d).

Adsız1 Adsız2

Şekil 13.27. Zincirleme ölçülendirme

2) Paralel ölçülendirme: Ölçü çizgileri, aynı doğrultuda paralel veya iki veya üç doğrultuda bir birine dik durumda veya birbirleriyle ortak merkezli ölçülendirilmelidir.  (Şekil 13.28 a,b,c).

Adsız1 Adsız2 Adsız3

3)  Pahlar  ve  havşaların  ölçülendirilmesi:  45°’  den  farklı  açıdaki  pahların  ve havşaların  ölçüleri,  açısı  ve derinliğiyle  birlikte  verilmelidir  (Şekil  13.29 a,b,c).  45°’ lik pahların  ve  havşaların  ölçüleri,  sadeleştirilerek  pah  /  havşa  derinliği  x  45°    olarak verilmelidir (Şekil (13.29 d,e,f).

Adsız1 Adsız2

Görünüşlerde açık olarak gösterilen ve gösterilmeyen pah ve havşaların ölçüleri, bir kılavuz çizgisi aracılığı ile verilebilir (Şekil 13.29 a,b,c,d).

Adsız3 Adsız4

Konik havşalar, havşa çapı ve havşa açısıyla Şekil 13.29 e veya havşa derinliği ve havşa açısıyla Şekil 13.29 f’ deki gibi ölçülendirilmelidir.

Adsız5

4– Kanalların ölçülendirlmesi

a–  Normal  kanalların  ölçülendirilmesi:  Kanal  derinliği,  en  azından  bir  tarafı  açık kanal   olduğunda   Şekil   13.30   a’   da,   diğerleri   Şekil   13.30   b’  de   gösterildiği   gibi ölçülendirilmelidir.

Adsız1

b– Kama kanallarının ölçülendirilmesi: Silndirik deliklerdeki kama kanallarının ölçülendirilmesi Şekil 13.31 a,

Konik göbek deliklerindeki koni ana doğrusuna paralel konumlu kama kanallarının ölçülendirilmesi Şekil 13.31 b,

Yarım ay kama kanalının ölçülendirilmesi Şekil 13.31 c,

Adsız1

Şekil 13.31. Kama kanallarının ölçülendirilmesi

Silndirik deliklerdeki kama kanallarının ölçülendirilmesi Şekil 13.31 d,

Konik göbek deliklerindeki koni ana doğrusuna paralel konumlu kama kanallarının ölçülendirilmesi Şekil 13.31 e,

Konik deliklerdeki koni eksenine paralel konumlu kama kanallarının ölçülendirilmesi Şekil 13.31 f,

Eğimli kama kanallarında eğimin doğrultusunu gösteren eğim sembolünün konumu Şekil 13.31 g’ de gösterildiği gibi ölçülendirilmelidir.

Kanal derinliğinin üstten görünüşte sadeleştirilmiş ölçülendirilmesi, h harfi ile Şekil 13.31 h’ de gösterildiği gibi olmalıdır.

Kanal genişliğinin derinliğiyle  birleştirilerek ölçülendirilmesi Şekil 13.31 ı’ de görüldüğü gibi olmalıdır.

Adsız1 Adsız2 Adsız3

Şekil 13.32’de mil ve delikteki kama kanallarının ölçülendirme örnekleri verilmiştir.

Adsız1 Adsız2

c–   Segman   kanallarının   ölçülendirilmesi:    Emniyet   segmanı   gibi   kanalların ölçülendirilmesi Şekil 13.33 a,b’ de görüldüğü gibi olmalıdır.

Segman kanallarının sadeleştirilmiş ölçülendirilmesi ise Şekil 13.33 c,d’ de görüldüğü gibi olmalıdır.

Adsız3

Adsız4

6) Seri deliklerin ölçülendirilmesi: Aynı aralıklı eşit şekil elemanlarının uzunluk veya açı ölçüleri Şekil 13.35 a,b,c’ de gösterildiği gibi verilmelidir.

Bölüntülerin toplam ölçüsü yardımcı ölçü olarak yazılmalıdır.

Adsız1 Adsız2

7) Artan kademeli ölçülendirme:

Başlangıçtan noktasından çıkarak, her biri birbirine dik   muhtemel   üç   doğrultuda   bulunan,   kurallara göre   sadece   bir   ölçü   çizgisiyle ölçülendirilmeli   Şekil 13.7’ de gösterilen a,b,c veya f   oklarıyla tamamlanmalıdır   (Şekil 13.36 a,b,c,d).

Adsız1 Adsız2 Adsız3

Başlangıç noktasından çıkarak zıt doğrultuda  da ölçülendirme  yapıldığında Şekil 13.36 e’ deki gibi ölçü rakamları her iki doğrultudan birinde    eksi işaretli olmalıdır.

Kısa ölçü çizgili iki doğrultudaki artan kademeli ölçülendirme  Şekil 13.36 f’ de gösterildiği gibi yapılmalıdır.

Adsız4 Adsız5 Adsız6

8) Koordinatlarla ölçülendirme:

a– Polar koodinatlar: Polar koordinatlar, bir başlangıç noktasından bir yarı çap ile ve polar ekseninden saat yönünün tersi istikametinde daima pozitif bir açıyla gösterilmelidir (Şekil 13.38). Koordinat değerleri tabloda gösterilmelidir (Şekil 13.39).

Dört başlangıç noktalı üç doğrultudaki artan kademeli ölçülendirme Şekil 13.37′ de gösterildiği gibi yapılmalıdır.

Adsız1 Adsız2

İki  yardımcı  sistemli  bir  koordinat  ana  sisteminde  ölçülendirme  Şekil  13.39′  da görülmektedir.

Adsız3 Adsız4

b– Kartezyen koordinatlar: Kartezyen koordinatlar, başlangıç noktasından çıkan 90° açılı iki doğrultudaki uzunluk ölçüleri ile belirtilmelidir (Şekil 13.40 a). Koordinat değerleri tabloda  gösterilmeli  veya  doğrudan  koordinat  noktalarının  yanına  yazılmalıdır.  Ölçü çizgileri ve ölçü bağlama çizgileri çizilmemelidir.

Koordinat eksenlerinin pozitif ve negatif doğrultuları Şekil 13.40 c’ ye göre belirtilmeli, koordinat eksenlerinin negatif doğrultudaki ölçülerinin ölçü rakamları eksi işaretli olarak yazılmalıdır.

Koordinat başlangıç noktası görünüşün dışında da bulunabilir (Şekil 13.40 b,d).

Adsız1 Adsız2

9) Birleşik  (karma)  ölçülendirme: Artan kademeli ölçülendirme münferit ölçülendirme ile birleştirilmiştir (Şekil 13.41 a).

Paralel ölçülendirme,  artan kademeli ölçülendirme  ve zincirleme  ölçülendirme ile birleştirilmiştir (Şekil 13.41 b).

Adsız11

Adsız2


10)   Yardımcı   ölçülerin gösterilmesi:

TS  11398′   de  yer  alan  Yardımcı ölçüler parantez içinde verilmelidir.

Fonksiyonel ilişkiyi belirten ek ölçüler olarak yardımcı ölçüler Şekil 13.42′ de gösterildiği gibi verilmelidir.

Adsız2

11) Muayene (kontrol) ölçüleri:

TS   11398’   de   yer   alan   muayene ölçüleri iki yarım daireli bir çerçeve içine yazılmalıdır (Şekil 13.45).

Muayene kapsamı ve anlamı, gereğinde yazı  alanının yanına açıklama olarak yazılmalıdır. Mesela:

Ölçüler, siparişi veren tarafından kabulde özellikle muayene edilmiştir veya

Ölçüler, siparişi veren (alıcı) tarafından  kabülde %100  muayene (kontrol) edilmiştir.

Adsız1

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA