Teknik Resim Kesit Görünüşler

0
2115

A– KESİTİN TANIMI VE GEREĞİ

Bir cismin yeteri kadar görünüşünün çizilmesi ile dış biçimi belirtilebilir. Ancak parçalar her zaman dolu olarak bulunmazlar. Çok defa parçaların iç kısımlarının da boş olduğu ve bu  şekil  de  kullanıldığı  görülür.  Çizilen  görünüşler  Parçanın  iç  kısımlarını  belirtmede yetersiz kalmaktadır. Ayrıca cismin iç kısmını belirtmek için çizilecek bir çok kesik çizginin bir  araya  gelmesiyle   resim  karmaşık  hale  gelebilir.  Parçaların  sadece  biçimlerinin belirtilmesi imalât için yeterli değildir. Parçanın bütün boyutlarıyla ilgili bilgilerin verilmesi zorunludur. Bütün bu olumsuzlukları gidermek için cisim, iç kısmındaki belirtilmek istenen yer görülecek şekilde kesilir. (Parça gerçek olarak kesilmeyecek ancak kesildiği ve içinin görüldüğü farz edilecektir.)  Kesilen yerden geçen kesit düzleminin önünde kalan parça çıkarılıp atılınca geride kalan parçaya karşıdan bakılarak görünüşü çizilir. Bu görünüşe kesit görünüş denir (Şekil 11.1).

Adsız1a) Cismin normal                                b) Cismin kesilmesi                                 c) Kesilen parçanın atılması

      görünüşü

Adsız2

Şekil 11.1. Kesit görünüşün elde edilmesi

Şekil 11.1’ de görüldüğü gibi cismin içerisinde kesik çizgi ile gösterilen görünmeyen kenarlar cismin kesiti alınarak görünür hale getirilmiştir. Teknik resimde kesik çizgilere ölçü verilemediği  için   görünüşün ölçü verilemeyen  kısımlarının  da ölçülendirilmesi  sağlanmış ve kesit almak suretiyle cismin üst görünüşünü de çizmeye gerek kalmamıştır.

 

B– KESİT GÖRÜNÜŞLERİN ÖZELLİKLERİ

1) Taralı yüzeyler: Cismin bir bıçak veya testere ile kesildiği düşünülerek kesici alet yüzeyinin  cismin  yüzeyine  değdiği  yerler  (Kesit  düzlemi  ile temas  eden  yüzeyler)  şekil 11.1e’ de gösterildiği gibi tarama çizgileri ile taranmalıdır.

2) Kesit düzlemi ve kesit düzlemi çizgisi: Cismin kesit görünüşünü elde etmek için cismi böldüğü kabul edilen düzleme  kesit düzlemi  denir. Bu düzlem esas görünüşte uç kısımları ana çizgi kalınlığında olan bir eksen çizgisi ile gösterilir. Bu çizginin her iki ucuna resmin büyüklüğüne göre uçlarda 2-4 mm içeriye iki ok çizilir. Okların yönü kesilmiş kısma bakış yönünü gösterir. Ok yönlerinin aksi tarafında   kalan   kısım  atılan   kısımdır (Şekil 11.2) ve (Şekil.11.1). Kesit düzlemi çizgisinin uçlarına Şekil 11.2 de gösterildiği   gibi  büyük   harfler   konarak   kesit düzlemi  adlandırılır  (Şekilde  A-A  harfleri ile adlandırılmıştır.).

Adsız1

Parçanın  kesit     görünüşünün  uygun  bir yerine A-A kesiti yazılarak bu görünüşün A-A kesit   düzlemi  ile kesilmesinden elde edilen görünüş olduğu belirtilmiş olur. Kesit düzlemi- nin geçtiği yer belli ise kesit düzlemi çizgisi çizilmeyebilir.  Bu durum  simetrik  parçalarda olduğundan   kesit   düzleminin   geçtiği  yer simetri eksenidir (Şekil 11.3).

Adsız2

3) Görünen kenarlar: Kesit düzleminin arka tarafında kalan bütün görünen kenarlar kesit  resminde gösterilmelidir.  Fakat  bazen bu kenarlar kesit görünüşü karmaşık hale getirebildiğinden   çizilmeyebilir. Şekil  11.4’ deki parçanın A-A kesitindeki olması gereken görünen kenarlar resmi karışık hale getireceğinden çizilmemiştir.

Adsız1

4)  Görünmez  kenarlar:  Kesit düzleminin arkasında ve ön tarafında kalan bütün görünmez kenarlar eğer çok gerekli değilse gösterilmemelidir. Görünmez kenarlar diğer bir görünüşün çizilmesini ortadan kaldırıyorsa görün- meyen kenarlar kesit görünüşlerde gösterilebilir. Şekil 11.5’ deki parçanın kesit görünüşünde  de gösterildiği gibi kesit düzleminin önünde kalan görünmeyen  kenarlar kesik çizgi ile kesit düzle- minin arkasında kalan görünmeyen kenarlar ise iki noktalı kesik ince çizgi ile gösterilir.

Adsız2

Şekil 11.5. Kesit düzleminin önünde ve arkasında kalan görünmez kısımların gösterilmesi

C– TARAMA ÇİZGİLERİ

Kesilen yüzeyin belirtilmesi ve parçaların yapıldığı malzemenin açıklanması amacıyla kullanılan  sürekli  ince  çizgi  ile  belirli  bir  eğimde  çizilen  çizgilere  tarama  çizgileri  denir. Tarama  çizgileri  cismin  malzemesi  hakkında  da  bilgi  verdiği  halde  genel  olarak  bütün madeni  malzemelerde  dökme  demire  ait  tarama  çizgileri  kullanılır.  Bu durumda  cismin malzemesi antet de belirtilir. Resimlerde özel amaçlara yönelik olarak cismin malzemesine dikkat çekmek için Şekil 11.15’ de gösterilen diğer taramalar kullanılır.

1) Tarama çizgilerinin kalınlığı: Sürekli ince çizgidir. Örneğin ana çizgi kalınlığı 0,5 mm ise tarama çizgileri 0,25 mm dir. ( bk. bölüm. 5 çizgiler)

2) Tarama çizgilerinin  açısı ve aralığı: Genelde yatayla 45°lik açı yapacak şekilde eşit  aralıkta  ve  eşit  eğimde  çizilir  (Şekil  11.6).  Bazı  durumlarda  resmin  okunmasını kolaylaştırmak için 30° ve 60°  eğimli de çizilebilir (Şekil 11.7). Çizgi aralıkları ortalama 2-3 mm arasında olmalıdır. Çok küçük parçalarda 0,75 çok büyük parçalarda ise 5 mm olabilir. Parçanın büyük ve küçüklüğüne göre bu aralıklar gözle ayarlanmalıdır.

Adsız1

3)     Montaj     resimlerinde     komşu parçaların taranması:

Komşu    parçaların    kesit    yüzeyleri (birbirine  bitişik parçalar)  ayırt edebilmek için  ters  yönde  ve  farklı aralıklı taranmalıdır. Ayrıca tarama çizgileri ana çizgi üzerinde birbiri ile birleşmemelidir (Şekil 11.8).

Adsız2

4 ) Geniş alanlarda tarama çizgileri:

Büyük  parçalara  ait kesit resimlerinde kesit yüzeyinin tümünün taranması zaman alacağından  bu gibi yüzeyler  Şekil  11.9’ da görüldüğü gibi sadece ana çizgilere yakın olan kısımlar taranmalıdır.

Adsız1

5) İnce kesitlerde tarama çizgileri:

İnce  kalınlıktaki  parçalar  kesildikleri  zaman  yüzeylerinin   normal  tarama  çizgileri  ile taranmaları mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda kesilen yüzeyler siyaha boyanır (Şekil 11.10 a,c). Birkaç ince parçanın bir arada çizilmesi durumunda aralarında dar bir aralık bırakılmalıdır (Şekil 11.10 c).

Adsız2

6) Aynı parçanın paralel düzlemler içindeki kesitlerde tarama çizgileri: Bu kesitler yan yana ve bitişik olarak kesildiğinde tarama çizgileri aynı aralıkta ve aynı eğimde çizilmelidir, fakat kesitleri birleştiren çizgi boyunca, birbirlerine göre kaydırılmış olmalıdır (Şekil 11.11).

Adsız1

7) Şekliiçinyazılarakamlarda tarama çizgileri: Dışarıya alınması mümkün olmayan harf veya rakamların yazılması  için  tarama  çizgileri  kesilerek yer açılmalıdır (Şekil 11.12).

Adsız2

8)  Aynı  parçaya  ait  birden  fazla kesit görünüşte tarama çizgileri: Parçaların yeteri kadar görünüşleri çizildiği zaman,   birden   fazla   görünüşü  kesit olabilir.  Bu  gibi  durumlarda  tarama çizgileri   aynı   yönde   çizilmelidir (Şekil 11.13).

Adsız1

9) İçi boş parçaların taranması: Şekil 11.14’ de içi boş parçanın doğru ve yanlış taranması gösterilmiştir. Şekilde de görüldüğü gibi aynı yönde taranmalıdır.

Adsız2

10)  Malzeme cinsinin belirtilmesinde kullanılan tarama çizgileri: Kesit görünüşler- de malzeme cinsini belirtmek için tarama çizgileri çeşitli biçimlerde kullanılır. Bu tarama biçimleri TS 5319 da standartlaştırılmıştır. Şekil 11.15’de malzemeleri belirten kesit yüzeylerine göre taramalar, Tablo 11.1’de ise tarama türleri için sembollerin anlamları verilmiştir.

Kesit yüzeyleri genel olarak malzeme göz önüne alınmaksızın Şekil 11.15 (kesit yüzeyi  U’da) gösterildiği gibi taranmalıdır (TS 5319).

Adsız1

Adsız2

DEVAMI GELECEKTİR…

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA