Teknik Resim Helis Dişli Çarklar

0
1048

1)  Tanımı:  Birbirine yakın olan paralel, dik veya herhangi bir açıda çalışan millerde hareketi veya kuvveti bir milden diğer mile aktaran dişli çarklardır (Şekil 5.15).

Adsız

2)    Çeşitleri:  Helis  dişliler  sağ  ve  sol helis olmak üzere ikiye ayrılır (Şekil 5.16).

Adsız

3) Kullanıldığı yerler: Tatlı ve sessiz çalışması gerekli yerlerde kullanılır. Diş kavramaları yavaş olduğu için yüksek devirlerde gürültüsüz çalışırlar. Büyük kuvvetleri iletebilir.

4) Helisel dişlilerin çalışma pozisyonları,  helis açıları ve yönleri:

I-   Mil eksenleri paralel çalışan dişliler

II-  Mil eksenleri dik çalışan dişliler

III-  Mil  eksenleri  eğik  (herhangi konumda) çalışan dişliler

I- Mil eksenleri paralel dişliler

Bu dişlilerde,  dişli eğim açısı β  pratikte 20º den   fazla   yapılmamalıdır.   Dişlerin birbirini devamlı ve iyi kavraması nedeniyle yüksek  devirlerde  tatlı  ve  sessiz  çalışırlar. Diş genişliği b, normal adım Pn ve eğim açısı β eşit olduğu halde helis yönleri terstir (Şekil  5.17).

Adsız

II- Mil eksenleri dik dişliler

Dişler birbiri üzerinde yuvarlanarak ve sürtünerek çalıştıklarından fazla aşınırlar. Bu yüzden   kuvvet   naklinde uygun  olmayıp hareket  iletimi  için  kullanılırlar  (Şekil  5.18). Eğim açıları β1   ve β2   toplamı 90º olmalıdır. Bu durumda  çevirme  oranı 1:1 ve β1   +β2  = 45º   dir.  En  büyük  verim  bu  açılarda  elde edilir. Eğik açılarının    farklı    değerlerde olmaları  nedeniyle;  çevirme  oranı  i:  1’den farklı   olur.   Eksenleri   dik dişlilerde helis yönleri aynıdır.

Adsız

III- Mil eksenleri eğik dişliler

Çevre hızının fazla diş basıncının az olduğu yerlerde kullanılır. Helis dişli eğim açıları toplamı veya farkı, eksenler açısına eşit olması gerekir. Eğim açıları aynı veya zıt yönde olabilir (Şekil 5.19).

Adsız

5) Helis dişli çark elemanlarının tanımı

Adsız

d: Bölüm dairesi çapı pt : Alın adımı
da: Diş üstü çapı pz : Helis adımı
df : Diş dibi çapı pn : Normal adım
z: Diş sayısı mn : Normal modül
α: Helis açısı mt : Alın modülü
β : Ayar açısı veya eğim açısı Zi): İdeal diş sayısı

 

6) Helis dişli çarkların imalât resimlerinin çizilmesi

Helis dişlilerin imalât resimleri için gerekli tüm bilgiler ayrıca tornacı, modelci ve frezeci için dişli çarkı meydana getiren jant ve çember şekilleri eksiksiz verilmiş olmalıdır. Toleransları, yüzey kaliteleri, gereçleri, ısıl işlemleri de belirtilmelidir (Şekil 5.21).

Adsız

7) Helisel dişli çarkların montaj resimlerinin çizilmesi

Beraber  çalışan  iki  helis  dişlinin  montaj  resmi,  diz  dişli  çarklarınki  gibidir.  Helis dişlilerde farklı olarak helis yönünü belirten ince çizgilerden en az üç tane çizilir.

Adsız

8) Helisel dişli çark elemanlarının hesaplanması

Helis dişli çarklara ait yapım resimlerinin çizilmesi için tablo 5.2‘ de verilen formüller kullanılarak helis dişli elemanları hesaplanır.

Adsız

Adsız

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA