Teknik Resim Düz Dişli Çarklar

0
1055

1) Tanımı:  Eksenleri  paralel olan miller arasında  hareket ileten, dişleri mil eksenine paralel açılmış dişlilere düz dişli çark denir.

Düz dişli çarklarda dişli çiftinin çevre hızları birbirine eşit ve dönüş yönleri terstir (Şekil 5.9).

2) Çeşitleri: Düz dişli çarklar göbek, kol ve dişlilerin açıldığı çember şekline göre çok çeşitli  olabilir.  Dişleri  meydana  getiren  eğriler  bakımından  evolvent  ve  sikloit  dişliler şeklinde ayrılır.

Dişlerin açıldığı yerin durumuna göre düz dişililer ikiye ayrılır.

a- Dış dişli çarklar (Şekil 5.10).

b- İç dişli çarklar (Şekil 5.11).

Adsız

a-  Dış  dişli:  Gövdenin  çevresindeki  diş  üstleri,  dişli  çarkın  ekseninden  dışa  doğru bakan dişlilerdir. Kısaca dış dişli çark da denir (Şekil 5.10).

Adsız

b-  İç  dişli  çark,    çark  gövdesinde  diş üstleri dişli çarkın eksenine doğru içe bakan dişlilerdir. Bu dişliler çember dişli çark olarak adlandırılır. Diş sayısı, adı adım açısı, diş sayısı oranı ve eksenler arası negatif işaret alır. (Şekil 5.11).

Adsız

3) Düz dişli elemanları (Şekil 5.12 a,b).

Bölüm dairesi çapı d: İki dişlinin çalışması sırasında birbirine teğet olan dairelerin ölçüsüdür. Dişli çarkın yuvarlandığı dairedir.

Diş üstü çapı da: Dişlinin en büyük çapıdır. Bu çap, dişli çarkın bölüm dairesi çapına, modül ve diş sayısına bağlıdır.

Diş dibi çapı df: Dişlinin dip kısımlarını sınırlayan diş dibi dairesinin ölçüsüne denir. Modül m: Adımın π sayısına bölümüne eşittir.

Adım p: Bölüm dairesi üzerinde, iki ardışık diş arasında bir diş boşluğu ile bir diş dolusu arasındaki yay mesafesidir.

Diş yüksekliği h: Diş tepesi ile diş dibi arasındaki mesafedir.

Diş merkezleri arası a: Bölüm dairesi çapları toplamının yarısıdır.

Adsız

4) Düz dişli çark elemanların hesaplanmasında kullanılan formüller

Adsız

Adsız Adsız1

5) Düz dişli çark elemanlarının hesaplanması

Örnek:1

Modül: 2,5   Diş sayısı: 30    b= 10 mm olan dişli çarkın hesaplamalarının yapılması

m= 2,5 d = ? d= z.m = 30.2,5=75mm
z= 30 da = ? da=d+2.m =m.z+2m=m(z+2)=75+5=80mm
b= 10.mm h= ? h= 2,166.m=2,166.2,5=5,415mm
b= ? b= 10.m=10.2,5=25mm

 

Örnek: 2

Merkezler arası 300 mm. çevirme oranı 1 /2, modülü 2,5 olan 2 düz dişli yapılacaktır. Diğer ölçülerin hesaplanması

a= 300 mm d1= ? d2= ? p= ? h= ?
i= 1 /2 z1= ? z2= ? s=e = ? ha= ?
m= 2,5 da1= ? da2= ? b= ? hf= ?

 

Adsız Adsız1

6) Düz dişli çarkların imalat resmi

Şekil 5.13’ de düz dişli çark imalat resmi örnek olarak verilmiştir.,

085-123_011

7) Düz dişli çarkların montaj resimleri: Dişli çarkların montaj resimlerinde dişli çark eksenleri ve bu eksenler arası a mesafesi çizildikten sonra her dişli çarkın bölüm dairesi dikkate alınarak ortak eksen çizgisi çizilir. Dişli çarkın çizilen görünüş şekline göre bölüm dairesi tamamlanır.

Şekil 5.14 a’ da montajın ilk aşaması görülmektedir. İkinci aşamada dişli çarkın diş yüksekliklerine göre ve görünüşün normal görünüş veya kesit görünüş olup olmadığına dikkat edilerek dişlerin birbirini kavrama şekli çizilir (Şekil 5.14 b,c,d).

Adsız Adsız1

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA