Su Jeti

0
448

 SU JETİ su jetihypertherm-hyprecision-su-jetini-tanitti-2061       Su-Jeti-İle-Hassas-Metal-Kesimi  

Su jeti, basıncı artırılan (3000-7000 Bar) suyun bir lüleden (0.1-1.0 mm)  geçirilmesiyle elde edilen yüksek hız (~500m/sn) ile iş parçasına çarpma etkisiyle parçacıklar koparma esasına dayanır.
Sabit basınç altında ki suyun kazandığı hız: v= (2P/d)^1/2
Yüzeye etki eden kuvvet : F = d*v^2*A
Hızın yarattığı kinetik enerji: KE=(m*v^2)/2

Örnek: 4000 bar basınçla 0.4mm çaplı lüleden çıkan suyun hızı V = 894 m/s olur.(ses hızının yaklaşık 2.5 katı)

Bir orman mühendisi olan Dr. Franz 1960’lı yılların basında kalın keresteleri kesmek için bu yöntemi düşünmüş.Büyük su kolonları yapıp bunlara ağırlıklar atmış.Böylece yüksek basınç elde etmiş. Daha sonra suyun bir noktaya  gitmesi için ince bir yol yapmış.
Bu yöntemle keresteleri kesebilmiştir. Fakat bu yöntem sınırlı kalmıştır. Çünkü daima basınç yerine geçici basınç elde edilmiştir.

SU JETININ AVANTAJLARı

  • Soğuk bir proses olması sayesinde, termik nedenlerden kaynaklanabilecek sorunlar olmaz.
  • Çevreci ve sağlıklıdır. Hiçbir kimyasal reaksiyon oluşturmaz.
  • İş parçası deformasyona uğramaz, çapak yapmaz, çarpılma oluşmaz.
  • Keskin köşeler de elde edilebilir.

SU JETİ KULLANIM ALANLARI

  • Gıda Sektörü
  • Tekstil Sanayi
  •  Kâğıt Sanayi
  •  Temizlik Sektörü
  •  Cam, Mermer, Plastik Sanayi
  •  Metal Sanayi
  •  Otomotiv Sanayi
  •  Elektik-Elektronik Sanayi
  •  Uzay-Havacılık Sanayi

SU JETİ ÇEŞİTLERİ

sınıflandırma

1-Klasik Su Jeti                                                                                                  Klasik su jeti ile dondurulmuş gıdalar, kumaş, ahşap, plastik v.b  sertliği az malzemeler işlenebilir.

2-Aşındırıcı Su Jeti 
Alüminyum, çelik, paslanmaz çelik, pirinç gibi  sertliği daha yüksek malzemeler için aşındırıcı su jeti kullanılır.

Aşındırıcılı sistemlerde silis (kuvars) kumu, silisyum karpid (karbür), cam, çelik, titanyum ve grena (garnet) taşı tanecikleri kullanılır.

Al2O3 , B4 C , SiC de kullanılır.Bunlar çok iyi aşındırıcı özelliği vardır.Fakat oldukça pahalıdır. Ayrıca silisyum gazı, akciğer kanseri yaptıgı için de bu alanlarda kullanılmaz.
asındıcı                                       aşındırıcıların geometrik şekilleri

Akışkan olarak ise sudan başka benzen, gliserin ve mineral yağlarda kullanılabilmektedir.  Ama içlerinde en iyi kesme hızı su ile elde edilmektedir.

MALZEMEYE GÖRE KESIM HıZLARı  

sjasjkesmeh-619x1024

     SU JETİ PARÇALARI

1-Yüksek Basıncın Elde Edilmesi

Öncelikle yüksek basınç elde etmek için Pistonlu  Pompa ya da Basınç Arttırıcı (çift etkili veya fazlı-çift etkili ) kullanılmalıdır.

Pistonlu pompalar küçük hacimli üç veya daha fazla silindirden oluşur ve aşınmayı minimize edebilmek amacıyla yaklaşık 600 dev/dak çalıştırılırlar. Silindirler içine düşük basınçlı su alınarak, bu su maksimum 3000 bar’a kadar çıkarılabilmektedir.

Bu pompaların en önemli avantajları, basınç dalgalanmalarının kesme işlemlerini etkilemeyecek derecede düşük olması ve düşük çalışma basınçları nedeniyle bakım gereksinmelerinin diğer tipe oranla az olmasıdır

Basınç arttırıcılar da çalışma prensiplerine göre çift etkili ve fazlı-çift etkili tip olmak üzere iki alt sınıfa ayrılırlar. Çift etkili basınç arttırıcılar, hidrolik güç ile emme basma tulumba esasına göre tasarlanmıştır.

Hangi tipin uygun olduğu genellikle işlenecek malzeme tipi ve malzeme kalınlığına bağlıdır. Lastik ve kağıt gibi yumuşak malzemeler için en uygun seçim pistonlu pompadır.  Çok kalın ve sert malzemeler çok kısa zamanda işlenmek istenirse en çok güç veren pompanın seçilmesi uygun olmaktadır.   Eğer kesilen malzemenin yüzey kalitesi ve kalitenin sürekliliği önemli ise bu durumda fazlı-çift etkili basınç arttırıcı tercih edilmelidir.

basınç
2- Boru ve Hortumlar
Borular, çeşitli çaplarda paslanmaz çeliklerden yapılır.  1/4 ve 3/8 inç’lik borular bükülebilir olduğu için nozul kısmında kullanılarak hareketi sağlar. 9/16 inç’lik borular ise bükülemez olduğu için suyun uzun mesafede taşınmasında kullanılır.

boru
3-  Nozul
Nozul, boru ile pompadan getirilen basınçlı suyun hedefe fışkırtıldığı elemandır. Nozullar aşınmaya dayanıklı olan sentetik safir, tungsten karbit  veya yüksek karbonlu çeliklerden yapılır. Yüksek karbonlu çelikten yapılan bir nozulun yaklaşık 200 saatlik bir ömrü vardır.

nozul

 

Nozul Çeşitleri
Nozulu terk eden sıvı demetinin ortama dağılış biçimi, hızı, basıncı ve çarptığı hedefte oluşturduğu basınç nozul tasarımına bağlıdır.

sujetinoz tip

enuygunnoz
Bu tasarım pratikte en yaygın olanıdır ve bir çok araştırmacı tarafından kullanılmıştır

SU JETI DEVRE ŞEMASı

sistem

 

“Yazan Ali Dörtlemez. Elinde olmayan sebeplerden dolayı aramızdan ayrılmak durumunda kaldı.”

Paylaş
Önceki İçerikRobotların Fukişhima İle İmtihanı
Sonraki İçerikKaplamalı Kesici Takımlar
1986 yılında Hatay/İskenderun'da doğdum. Lisansı ve yüksek lisansı Karabük Üniversitesinde derece ile bitirdim. Eğitim hayatı boyunca çeşitli kurs ve seminerlere katıldım. Uluslararası bilimsel dergilerde ve kongrelerde olmak üzere 7 adet yayınlanmış makalem bulunmaktadır. Zorlu iş hayatına da 2012 yılında Samsun Fkk Güney Oto Lastik Takoz San. Tic. A.Ş.' de fabrika müdür yardımcısı ve isg uzmanı olarak başladım. Fabrikada çalışırken diğer şirketlere de isg danışmanlığı yaptım. 3 buçuk sene zorlu iş hayatında çalıştıktan sonra Metalurji Teknolojisi Öğretmeni olarak Hatay iline atandım. Hatay'da öğretmenlik yaparken Hatay İl Milli Eğitim Müdürlüğüne iş güvenliği koordinatörü olarak görevlendirildim. Daha sonra Samsun'a tayin oldum ve Samsun'da öğretmenlik ve ilçe milli eğitimde iş güvenliği yöneticisi olarak görev yapmaktayım.

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA