Piezoelektrik Olayı Nedir ?

0
535

Daha önce ”Goodyear’dan Elektrik Üreten Lastikler” başlıklı yazımızda ”Piezoelektrik materyal ise yapısal deformasyon sebebiyle oluşan esneme ve titreşimleri elektrik enerjisine dönüştürür.” şeklinde bir ifade kullanmıştım. Şimdi bu yazımızda ise piezoelektrik nedir ve piezoelektrik olayı nedir gibi konular hakkında bilgi vereceğim.

Piezoelektrik Nedir ?

Piezo kelimesi Yunanca  kökenli olup basınç uygulamak ve sıkıştırmak anlamlarına gelmektedir. Piezoelektrik ise, kristal yapıdaki cisimlerin kendilerine dışarıdan uygulanan basınç miktarı ile orantılı olarak elektrik üretmesi olayına denir.

Piezoelektrik olayı 18.yy da Fransız fizikçiler Jacques ve Pierre Curie tarafından keşfedilmiştir. Pİezoelektrik, mekanik bir enerjiyi elektriğe veya elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirme olayı olarak tanımlanır. Piezoelektrik kristal veya seramik özellikteki maddelerin aynı doğrultuda uygulanan yük (bunlar basma veya çekme) esnasında malzeme içerisindeki kristal yapının her iki tarafında bulunan +q ve -q yüklerin ortaya çıkması ile oluşmaktadır.

piezoelektrik

Piezoelektrik Malzemeler

Malzemelerin çoğunluğu kurşun-zirkonyum-titanyum seramiktir. Kullanılan malzemeler ise Kuartz (SiO2), Baryum Titanat (BaTiO3), Çinko Oksit (ZnO), PVDF (Poli-vinidilin-klorür), Turmalin gibi başlıca malzemeler kullanılmaktadır.

Kullanılan malzemeler arasında kuartzın doğal halde kullanılması mümkün değildir. Kristallerin titreşim frekansı ve ürettiği voltaj kesiliş şekilleri şekilleri, yüzey işlemleri ile yakından ilgili olup kesim yüzeylerinin simetrik olması gerekmektedir.

 

Piezoelektrik Kullanım Alanları 

1- Mekanik Enerji Elektrik Enerjisi Dönüşümü

  • Sigortalar
  • Titreşim algılayıcılar
  • Mikrofonlar
  • Gaz ateşleyiciler
  • Hızölçerler

2- Elektrik Enerjisi Mekanik Enerjisi Dönüşümü

  • Valfler
  • Kulaklıklar
  • Sonic Dönüştürücüler

Piezoelektrik Uygulama Alanları

Piezoelektrik olayını aslında hepimiz günlük olarak yaygın bir şekilde kullanmaktayız farkında olmasakta. Bunların en başında çakmak, mikrofon gelmektedir. Son zamanlarda spor ayakkabı tabanına yerleştirilen piezoelektrik materyal ile elektrik üretilebilmektedir.

Temiz Enerji İçin Piezoelektrik Kullanmanın Faydaları 

Yollara döşenmiş sistemle arabaların yarattığı basıncın etkisi ile elektrik üretimi ve enerji elde edilecektir. Sürekli kullanılan ortamlarda yani kalabalık yerlerde piezoelektrikten enerji elde etmek daha kolay olacaktır.

Şuan için yaygın olmayıp hala geliştirilmekte olan Piezoelektrik bize miliwatt cinsinden elektrik üretimi gerçekleştirdiği için pek kullanışlı değildir. Umarız ki temiz çevre için alternatif olan bu kaynak aktif olarak en kısa zamanda kullanılmaya başlanır.

 

 

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA