Pernolar, Pimler, Sıkma Kovanları, Kopilyalar

0
1345

1) Pernolar: Makine parçalarını birbirine oynak bir şekilde bağlayan silindirik makine elemanlarına perno denir. Pernolar, genel makine imalatında, madencilikte, motorlu taşıt, lokomotif  ve  vagon  yapımında  kullanılır.  Şekil 2.16’  da  bir  biyelin  çatal  mafsalında kullanılan bir pernonun montaj resmi görülmektedir. Pernolar cıvatalarda olduğu gibi kesilmemiş gibi gösterilirler. Pernolar genellikle sade karbonlu akma çelikten, sementasyon ve  yay çeliğinden  yapılırlar.  İstendiğinde  üzerleri  krom  kaplama,  bakır  kaplama ve fosfaltlama  yapılabilir.  Genel olarak çapları  h11 toleransında  işlenir. Çalışma şartlarına göre bu tolerans değişebilir. Sementasyonla 55- 60 HRC’ ye sertleşebilir.

 Adsız

Tablo 2.5’ de makinecilikte en çok kullanılan pernolara ait standartlar verilmiştir.

Şekil 2.17’ de perno çeşitleri, ölçüleri ve gösterilişleri verilmiştir.

Adsız

2) Pimler: Birbirine takılan parçaların karşılıklı konumlarını tespit ederek sabit kalacak şekilde bağlamaya veya merkezlemeye yarayan silindirik makine elemanlarıdır. Şekil 2.18’ de silindirik pim ve şekil 2.19’da çentikli pim ile iki parçanın birleştirilmesi görülmektedir. Şekil 2.18’de iki parçanın karşılıklı konumlarının tespit edilmesi, Şekil 2.19’da ise çentikli pim merkezleme görevi yapmaktadır. Pimler kesit resimlerde kesilmemiş gibi gösterilip taranmazlar.

Adsız

Pimler TS 2337’de standartlaştırılmışlardır. Bu standarda göre pimler genel olarak 4’e ayrılırlar

a– Silindirik  pimler: TS 2337/1’de standart şekli ve ölçüleri verilen silindirik pimlerin Şekil 2.20’de standart gösterilişi ve ölçüleri gösterilmiştir. Tablo 2.6’da ise silindirik pimlere ait ölçüler verilmiştir.

Adsız

b– Konik pimler: TS 2337/12’de standart şekil ve ölçüleri verilen konik pimler 1:50 koniklik ölçüsünde yapılırlar. Şekil 2.21’de bir konik pim resmi ile bu pimin sembollerle gösterilişi, Tablo 2.3’de ise standart ölçüleri verilmiştir.

Adsız

c– Vidalı konik pimler: TS 2337’de standart şekil ve ölçüleri verilen vidalı konik pimlerin ölçüleri ve sembollerle gösterilmesi, Şekil 2.22’de gösterilişi, Tablo 2.4’de ise standart ölçüleri verilmiştir.

Adsız

d– Çentikli pim: Genellikle merkezleme işlerinde kullanılırlar. Silindirik ve konik olarak yapılırlar ve çevrelerinde üç adet çentik vardır. Şekil 2.23’de iki adet çentikli pimin resmi ve ölçüleri verilmiştir.

Adsız

3) Sıkma kovanları:  Boydan boya yarığı olan kovan şeklinde, kullanıldıkları  yerde gevşemeyen  daima  sıkı  kalan    makine  elemanlarıdır.  Yay  çeliğinden  yapıldıklarından geçtiği yerlerde dışa doğru baskı yaparak sıkma görevi yaparlar. Şekil 2.24 a’ da sıkma kovanı resmi ve ölçüleri Şekil 2.24 b’ de ise dişlinin mil üzerine sıkma kovanı yardımı ile sabitlenmesi görülmektedir.

Adsız

4) Kopilyalar: Somun ve pernoların emniyetinde kullanılan elemanlardır. Şekil 2.25 a’ da bir kopilya resmi ve ölçülendirilmesi  Şekil 2.25 b’ de ise kopilya ile taçlı somunun emniyete alınması görülmektedir.  Şekilde de görüldüğü gibi vidalı kısma açılmış uygun delik ile taçlı somunun yarığı aynı hizaya getirildikten sonra kopilya takılarak uçları kıvrılır. Bu şekilde somunun çözülmesi önlenir. Kopilyalar TS 2339’ da standartlaştırılmışlardır. Akma çelikten, pirinçten, bakırdan veya aliminyumdan yapılırlar.

Adsız1

Adsız Adsız1

Henüz Yorum Yok

CEVAPLA